Thoái hóa cột sống: Triệu chứng, nguyên nhân, cách điều trị và phòng ngừa

Bệnh thoái hóa cột sống là loại bệnh liên quan đến việc mất dần cấu trúc và chức năng bình thường của cột sống theo thời gian. Khi bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh, bạn sẽ tìm được phương pháp tốt hơn để phòng ngừa cũng như điều trị căn bệnh này.

Bệnh thoái hóa cột sống là gì?

Bệnh thoái hóa cột sống là hiện tượng lão hóa cột sống tự nhiên, có thể ở cổ hoặc thắt lưng. Bệnh thường gây đau nhức, viêm xương khớp, hình thành gai xương ở những đốt sống, giảm khả năng vận động.

Khi bạn già đi, xương và dây chằng ở cột sống trở nên yếu, dẫn đến tình trạng gai cột sống (viêm xương khớp). Các đĩa đệm bị thoái hóa và suy yếu, gây ra thoát vị đĩa đệm và lồi đĩa đệm. Kết quả là bạn có thể gặp phải một số triệu chứng của thoái hóa cột sống.

Triệu chứng thoái hóa cột sống thắt lưng thường gặp

Thoái hóa cột sống là gì?

Triệu chứng thoái hóa cột sống sẽ khác nhau trong các trường hợp khác nhau. Một số trường hợp không xuất hiện triệu chứng nào cả. Nếu xảy ra triệu chứng, chúng thường bao gồm đau lưng hoặc đau cổ. Các triệu chứng khác phụ thuộc vào vị trí đau và loại vấn đề.

Nhìn chung, các triệu chứng của bệnh bao gồm:

  • Đau lưng kèm theo đi tiểu không tự chủ
  • Đau cổ hoặc đau lưng
  • Đau cổ hoặc đau lưng và lan ra vai, cánh tay, bàn tay, chân hoặc bàn chân
  • Đau cổ hoặc đau lưng kèm theo sốt
  • Đau cổ hoặc đau lưng trở nên tồi tệ hơn vào ban đêm
  • Đau cổ hoặc đau lưng kèm theo giảm cân không giải thích được
  • Đau cổ hoặc đau lưng kéo dài trong vài tuần hoặc vài tháng
  • Đau cổ kèm theo khó thở hoặc khó nuốt
  • Đau cổ hoặc lưng sau khi ngã hoặc gặp chấn thương khác

Biến chứng của bệnh thoái hóa cột sống

Thoái hóa cột sống có thể xảy ra ở cột sống cổ, cột sống ngực hoặc cột sống thắt lưng. Trong đó, thoái hóa cột sống thắt lưng và thoái hóa cột sống cổ là hai tình trạng bệnh phổ biến nhất.

Nếu bệnh thoái hóa cột sống không được phát hiện và điều trị kịp thời thì người bệnh có thể phải đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm như: 

Biến dạng cột sống

Quá trình thoái hóa cột sống khiến các đốt sống bị bào mòn và bẻ cong. Nếu tình trạng này kéo dài sẽ gây teo đốt sống, làm chúng lệch ra khỏi vị trí ban đầu và từ đó dẫn đến biến dạng cột sống như còng lưng, vẹo cột sống.

Các bệnh lý về xương khớp

Các đốt sống lưng bị thoái hóa khiến bề mặt của đốt sống trở nên khô ráp dẫn đến tình trạng đĩa đệm lệch ra ngoài hình thành nên bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống lưng. Bên cạnh đó, thoái hóa cột sống cũng có thể gây bệnh gai cột sống, biến chứng đau thần kinh tọa và nhiều bệnh lý về xương khớp khác.

Bại liệt

Đây là một trong những biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh thoái hóa cột sống. Quá trình thoái hóa khiến các dây thần kinh chạy qua cột sống bị chèn ép. Tình trạng này diễn ra liên tục trong một thời gian dài sẽ làm mất khả năng vận động, gây teo cơ và bại liệt. 

Đột quỵ

Đây là 1 biến chứng rất nguy hiểm mà bệnh thoái hóa cột sống cổ gây ra. Vì tình trạng thoái hóa sẽ chèn rễ thần kinh, gây hạn chế hoặc tắc nghẽn quá trình lưu thông máu lên não dẫn đến tình trạng thiếu máu lên não. Và việc người bệnh bị xuất huyết não hay đột quỵ là trường hợp xấu nhất của biến chứng do thoái hóa cột sống

Hội chứng cổ với tủy sống và nội tạng

 Thường thì hội chứng cổ – tủy sống sẽ xuất hiện khi các chỗ lồi đĩa đệm và chồi xương gai phát triển ra 2 bên hoặc trong trường hợp đặc biệt thì gai xương phát triển vào trung tâm cột sống gây chèn tủy. Trường hợp này, nhẹ thì sẽ gây ra các biểu hiện rối loạn cảm giác, nặng hơn thì liệt 2 chân hoặc nửa người.

Nguyên nhân của bệnh thoái hóa cột sống thắt lưng

Nguyên nhân thoái hóa cột sống

Nguyên nhân hàng đầu dẫn tới bệnh thoái hóa cột sống là do sự lão hóa tự nhiên của cơ thể do tuổi tác. Ngoài ra, còn do tính chất công việc, cân nặng, giới tình, chế độ ăn uống và các tác nhân từ những chấn thương bên ngoài.

Cột sống là phần quan trọng của cấu trúc cơ thể và hỗ trợ hầu hết trọng lượng của cơ thể. Nó cũng bảo vệ gần như tất cả các nhánh thần kinh chính chạy từ não. Cột sống chứa 24 phần xương được gọi là đốt sống. Giữa các đốt sống này là các khớp cho phép cột sống di chuyển linh hoạt.

Ngoài ra, mô mềm, phần cao su gọi là đĩa đệm giữa tách rời các đốt sống, giúp chuyển động trơn tru, và chống lại mọi tác động lên xương.

Khi một người già đi, các đĩa đệm trở nên khô hơn, mỏng hơn và cứng hơn, và chúng mất một số chức năng chính. Đây là lý do tại sao người già có nhiều khả năng bị gãy đốt xương sống hơn so với người trẻ tuổi. Khớp giữa các đốt sống cũng hoạt động kém hơn theo thời gian do sự hao mòn trên bề mặt sụn. Khi sụn bị xói mòn, xương bắt đầu cọ xát với nhau, gây ra ma sát. Điều này có thể dẫn đến sự hình thành của gai xương.

Việc mất các đệm cao su và sự phát triển của gai xương sẽ làm cho cột sống cứng hơn. Việc chuyển động cũng trở nên kém mịn màng, khó khăn và độ ma sát giữa các khớp sẽ tăng cao

Các nguy cơ gây thoái hóa cột sống

Nguy cơ mắc bệnh thoái hóa cột sống có thể tăng do nhiều yếu tố như:

  • Tuổi tác. Nghiên cứu cho thấy các triệu chứng thường xuất hiện lần đầu trong độ tuổi từ 20 và 50. Hơn 80% người trên 40 tuổi được chẩn đoán mắc bệnh thoái hóa cột sống sau khi chụp X-quang.
  • Giới tính. Viêm xương khớp xuất hiện nhiều hơn ở nam giới dưới 45 tuổi và phụ nữ sau 45 tuổi.
  • Béo phì.
  • Chấn thương hoặc chấn thương khớp.
  • Yếu tố di truyền.
  • Những người làm việc hoặc hoạt động tốn nhiều sức.

Thoái hóa cột sống có chữa khỏi được không?

Muốn chữa thoái hóa cột sống khỏi hoàn toàn thì phải giải quyết được toàn bộ tình trạng thoái hóa xương khớp. Tuy nhiên, trong thực tế thì không có bất cứ một biện pháp nào có thể làm được điều này.

Thoái hóa cột sống sẽ rất khó khỏi hẳn nếu người bệnh không thay đổi thói quen sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng hằng ngày. Nhiều bệnh nhân sau khi điều trị giảm đau vẫn tiếp tục làm việc nặng, ngồi sai tư thế hoặc hút thuốc, uống rượu, ăn những thực phẩm gây hại cho xương khớp…

Điều trị thoái hóa cột sống

Điều trị thoái hóa cột sống thắt lưng

Hiện nay, cách điều trị bệnh thoái hóa cột sống có rất nhiều để giảm các triệu chứng đau nhức, khôi phục khả năng vận động cho người bệnh. Do đó, người bệnh nên tin tưởng vào việc điều trị dù lựa chọn bất cứ phương pháp nào.

Sử dụng thuốc

Nếu đau trở nên dữ dội hoặc kéo dài, bác sĩ có thể đề nghị:

  • Thuốc giảm đau theo toa
  • Thuốc giãn cơ
  • Thuốc giảm đau thần kinh
  • Thuốc steroid
  • Một mũi tiêm kết hợp steroid và thuốc gây mê
  • Một mũi tiêm steroid nhằm mục đích giảm đau bằng cách giảm viêm.

Tuy nhiên, steroid cũng có thể có tác dụng phụ, vì vậy bác sĩ thường sẽ cố gắng hạn chế sử dụng chúng. Điều quan trọng nhất khi sử dụng thuốc là tuân theo lời khuyên và hướng dẫn của bác sĩ.

Biện pháp trị liệu

Để kiểm soát các triệu chứng, các biện pháp trị liệu được nghiên cứu có thể hỗ trợ cho tình trạng đau dây thần kinh hoặc cổ:

  • Châm cứu
  • Điều trị chỉnh hình
  • Mát xa
  • Điều trị siêu âm
  • Kích thích bằng điện

Phẫu thuật

Bác sĩ sẽ chỉ đề nghị phẫu thuật nếu các triệu chứng nghiêm trọng và kéo dài và nếu không có phương pháp điều trị nào khác hiệu quả. Bệnh nhân có thể cần phẫu thuật nếu dây thần kinh bị chèn ép dẫn đến tê cứng nghiêm trọng, yếu hoặc mất kiểm soát ruột, bàng quang, và nếu bệnh có khả năng trở nên tồi tệ hơn nếu không phẫu thuật.

Phương pháp phẫu thuật sẽ phụ thuộc vào vấn đề và vị trí tổn thương. Bác sĩ có thể xác định các khu vực bị ảnh hưởng bằng biện pháp xét nghiệm, chẳng hạn như chụp X-quang. Quy trình phẫu thuật có thể nhằm để loại bỏ phần đĩa hoặc mảnh xương đang ép vào các dây thần kinh, sau đó hợp nhất các đốt sống xung quanh. Hoặc, thay thế một đĩa đệm bị tổn thương bằng một đĩa nhân tạo.

Bây giờ, phẫu thuật cột sống xâm lấn tối thiểu có thể là một lựa chọn ít rủi ro hơn phẫu thuật mở vì nó, bởi vì:

  • Đường rạch nhỏ hơn.
  • Ít khả năng mất máu trong khi phẫu thuật.
  • Ít nguy cơ tổn thương cơ bắp.
  • Phục hồi nhanh hơn.

Phẫu thuật cột sống xâm lấn tối thiểu thường là thủ tục ngoại trú, có nghĩa là bệnh nhân có thể trở về nhà trong cùng ngày. Tuy nhiên, hầu hết những người bị bệnh thoái hóa cột sống không cần phẫu thuật. Bác sĩ sẽ thảo luận với bạn về những rủi ro của phẫu thuật cột sống, cùng với những lợi ích tiềm năng đi kèm.

Chế độ ăn uống cho người mắc bệnh thoái hoá cột sống

Hãy lập một chế độ ăn uống cân bằng. Nếu bạn bị thoái hóa cột sống, bạn nên ăn các nhóm thực phẩm giàu:

  • Canxi: Khoáng chất chính tạo nên xương (Hải sản, Sữa và các sản phẩm từ sữa như sữa chua, phô mai…)
  • Vitamin D: Đặc biệt là D3 có vai trò quan trọng giúp cơ thể hấp thu và chuyển hóa được lượng canxi tối đa (các loại cá nhiều dầu (cá thu, cá hồi, cá mòi, cá trích, cá ngừ…), trứng, sữa)
  • Vitamin C: Chống oxy hóa, chống viêm hiệu quả (cam, kiwi, đu đủ, dứa, cà chua, xoài, dưa hấu)
  • Vitamin K2: Thúc đẩy mật độ xương, ngăn ngừa các vấn đề xương khớp (phomai, lòng đỏ trứng, các loại rau lá xanh như rau bina)
  • Omega 3: Giảm viêm, giảm đau (hạt óc chó, hạt lanh, cá ngừ, cá hồi, súp lơ, tôm…)

Cách phòng ngừa thoái hóa cột sống hiệu quả

Tập thể dục: Hãy cố gắng đi bộ mỗi ngày, việc đi bộ sẽ giúp tăng lưu thông và sức bền cơ bắp, và nó rất tốt cho tim của bạn. Tuy nhiên, bạn nên đi bộ vừa sức và nghỉ ngơi khi cảm thấy mệt mỏi.

Ngừng hút thuốc hoặc tốt hơn nữa, không hút thuốc: Các nghiên cứu đều cho thấy hút thuốc có hại cho cơ thể, và thoái hóa đĩa đệm cũng là một trong số đó.

Duy trì cân nặng vừa phải: Nếu bạn đang bị thừa cân, hãy giảm cân vì khi bạn mang ít trọng lượng hơn trên cơ thể của bạn có nghĩa là ít áp lực hơn được đặt lên khớp và đĩa đệm của bạn.

Cân bằng công việc: Khi công việc bạn liên quan nhiều đến việc nâng vác hay hoạt động tốn sức, bạn hãy hạn chế những hoạt động này, vì lâu dài chúng sẽ tác động lên xương sống và tăng nguy cơ mắc bệnh thoái hóa cột sống của bạn.

Áp dụng một chế độ ăn uống khoa học: Bao gồm nhiều dưỡng chất thiết yếu, bổ sung hỗ trợ hệ thống cơ xương khớp.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh


Top từ khóa tìm kiếm: Thoái hóa khớp, Thoái hóa khớp gối, Thoái hóa đốt sống cổ


0/5 (0 Reviews)

Các bài liên quan

Đau nhức xương khớp dùng thuốc gì?

Đau nhức xương khớp dùng thuốc gì?

Đau nhức xương khớp dùng thuốc gì  là thắc mắc được rất nhiều người quan tâm và mong muốn có được câu trả lời. Sở dĩ như vậy là vì đây là vấn đề sức khỏe khá phổ biến có thể gặp ở bất kỳ đối tượng nào gây nhiều ảnh hưởng đến công việc […]
Viêm khớp háng: Không thể chủ quan!

Viêm khớp háng: Không thể chủ quan!

Viêm khớp háng không phải là vấn đề quá xa lạ hiện nay. Bởi tình trạng này có tỷ lệ người mắc cao và gây ra nhiều phiền toái, đặc biệt là ảnh hưởng đến việc đi đứng của bệnh nhân. Liệu rằng bạn đã hiểu biết hết về bệnh lý này hay chưa? Nếu […]