Thừa cân – Tiềm ẩn nguy cơ thoái hóa khớp gối

Tính đến nay, tỷ lệ người béo phì, thừa cân đang tăng nhanh chóng mặt ở khu vực Đông Nam Á, trong đó dẫn đầu về tốc độ là Việt Nam – theo số liệu hãng nghiên cứu Fitch Solutions. Nước ta có số người béo phì tăng nhanh nhất trong giai đoạn 5 năm, tính đến hết năm 2014, ở mức 38%, theo sau là Indonesia với mức 33%. Béo phì và thừa cân gây ra rất nhiều hệ luỵ và nguy cơ tiềm ẩn cho sức khỏe con người. Trong đó, bệnh thoái hóa khớp gối có mối quan hệ mật thiết với tình trạng thừa cân, béo phì. Hãy cùng tìm hiểu để kiểm soát nguy cơ thoái hóa khớp gối bạn nhé. 

thừa cân nguy cơ thoái hoá khớp gối

Tổng quan về tình trạng thừa cân/béo phì

Thừa cân và béo phì không hoàn toàn giống nhau. Trên thực tế, chúng là những cột mốc khác nhau trên cùng một thang điểm từ suy dinh dưỡng đến béo phì. Việc bạn nằm ở đâu trên thang điểm này sẽ được xác định bởi chỉ số BMI (Body mass index – Chỉ số khối cơ thể).

BMI là thước đo tính bằng trọng lượng (kg) chia cho bình phương chiều cao (cm hoặc m). BMI  có thể tính theo công thức trên hoặc chiếu theo bảng tiêu chuẩn. Chỉ số này sẽ giúp xác định một người bị béo phì hay bị suy dinh dưỡng căn cứ trên số liệu về hình dáng, chiều cao và cân nặng cơ thể.

Các chuyên gia y tế thường sử dụng BMI để phát hiện bạn có nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến béo phì hay không. Trên thực tế, chỉ số BMI từ 18.5 đến 24,9 ở người lớn được coi là lý tưởng. Trong khi đó, chỉ số BMI trên 25 được coi là thừa cân. Một người được coi là béo phì nếu chỉ số này lớn hơn 30 và được coi là mắc bệnh béo phì nặng nếu BMI từ 35 trở lên.

.

Nhìn chung, sau 50 tuổi, cân nặng của đàn ông có xu hướng giữ nguyên và thường giảm nhẹ ở độ tuổi từ 60 đến 74. Ngược lại, cân nặng của phụ nữ có xu hướng tăng cho đến tuổi 60, và sau đó bắt đầu giảm.

Dù là tình trạng nào thì việc thừa cân hay béo phì đều sẽ gây ra những hậu quả khó lường về sức khỏe. Theo các nghiên cứu khoa học, thừa cân/béo phì được xem là nguyên nhân hoặc yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh lý, tiêu biểu là các bệnh sau:

  • Bệnh lý tim mạch
  • Bệnh tiểu đường
  • Bệnh lý đường tiêu hóa
  • Bệnh thoái hóa khớp gối
  • Suy giảm trí nhớ
  • Bệnh lý đường hô hấp
  • Rối loạn nội tiết
  • Trầm cảm do tự ti
  • Tăng nguy cơ ung thư

Mối liên hệ giữa cân nặng và vấn đề xương khớp

Sức nặng cơ thể được chống đỡ chính bởi các khớp từ hông trở xuống, bao gồm: khớp háng, khớp gối, khớp ở mắt cá chân.

Khi di chuyển, đầu gối sẽ phải chịu một lực tương đương từ 3-6 lần trọng lượng cơ thể. Vì thế, cơ thể càng trở nên nặng nề, sức ép lên gối càng lớn. Điều này dẫn đến quá trình thoái hóa khớp gối diễn ra nhanh hơn, sụn bị bào mòn nhiều hơn.

Nếu bạn đang ở mức cân nặng hợp lý, việc duy trì cân nặng đó có thể là điều quan trọng nhất bạn có thể làm để ngăn ngừa các vấn đề về khớp. Nếu bạn đang thừa cân, giảm cân có thể là cách   giúp làm giảm nguy cơ mắc phải các bệnh về khớp.

Béo phì đã được chứng minh là một yếu tố nguy cơ, dẫn đến phát triển thoái hóa khớp gối. Dữ liệu từ Khảo sát Kiểm tra Sức khỏe và Dinh dưỡng Quốc gia Hoa Kỳ (NHANES), một chương trình nghiên cứu được thiết kế để đánh giá sức khỏe và dinh dưỡng của người Mỹ, cho thấy phụ nữ béo phì có nguy cơ mắc thoái hóa khớp cao gấp gần 4 lần so với phụ nữ bình thường. Nguy cơ đối với nam giới béo phì cao hơn gần 5 lần so với nam giới có cân nặng chuẩn.

Thừa cân sẽ làm căng các khớp, đặc biệt là những khớp chịu sức nặng trực tiếp từ cơ thể như đầu gối, hông và khớp bàn chân, khiến sụn bị mài mòn nhanh chóng. Việc giảm ít nhất 5% trọng lượng cơ thể có thể làm giảm áp lực lên đầu gối, hông và lưng dưới. Trong một nghiên cứu về bệnh thoái hoá khớp ở vùng Framingham, Mass., các nhà nghiên cứu ước tính rằng những phụ nữ thừa cân giảm khoảng 4kg hoặc hai điểm chỉ số khối cơ thể (BMI), có thể ngăn ngừa hơn 50% nguy cơ mắc bệnh thoái hoá khớp. Ngược lại, việc tăng cân với khối lượng tương tự có thể làm tăng khả năng mắc thoái hóa khớp gối trong tương lai.

Điều chỉnh lối sống để giảm nguy cơ béo phì và thoái hóa khớp gối

Kiểm soát cân nặng

Một cơ thể quá nặng nề sẽ khiến hệ xương khớp của bạn phải hoạt động hết công suất để chống đỡ. Duy trì cân nặng hợp lý là việc làm hết sức cần thiết để ngăn ngừa các vấn đề về sức khỏe xương khớp. Bên cạnh đó, điều này sẽ giúp bạn tránh xa các bệnh lý chuyển hoá, bao gồm: béo phì, tim mạch, tiểu đường,… Những căn bệnh này có thể kích thích phản ứng viêm trong cơ thể, khiến tình trạng thoái hóa khớp nghiêm trọng hơn.

Tập thể dục đều đặn, thường xuyên

Việc tập luyện thể dục thể thao, vận động thường xuyên sẽ góp phần không nhỏ vào quá trình giảm cân, từ đó giảm nguy cơ mắc bệnh viêm khớp nói chung, bệnh thoái hóa khớp gối nói riêng.

Nếu lý do khiến bạn ngại tập thể dục là sợ bị đau khớp sau khi tập, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc thử chườm nóng/lạnh lên vùng khớp bị đau hoặc dùng thuốc giảm đau có chỉ định y khoa. Các bài tập an toàn nhất là các bài tập ít lực nhất lên các khớp, chẳng hạn như đạp xe, bơi lội và các bài tập thể dục dưới nước. Tuy nhiên, nếu bạn đang mắc bệnh viêm xương khớp, hãy nói chuyện với các chuyên gia để tìm ra cách luyện tập dành riêng cho bạn.

Tránh chấn thương khớp

Bị chấn thương khớp khi còn trẻ có thể dẫn đến tình trạng thoái hóa khớp khi về già. Để tránh chấn thương khớp khi tập thể dục, bạn nên:

  • Tránh gập đầu gối quá 90 độ khi thực hiện động tác gập nửa đầu gối
  • Khi nhảy, tiếp đất với đầu gối gấp nhẹ
  • Luôn khởi động trước khi tập luyện
  • Nghỉ ngơi khi thấy đau, nhức, mệt mỏi
  • Tập thể dục trên bề mặt mềm như thảm tập hoặc bãi cỏ, tránh mặt đường nhựa và bê tông

Nếu bạn bị chấn thương khớp, hãy tìm đến các trung tâm y tế/ bệnh viện để được điều trị kịp thời và tránh gây tổn thương thêm, tránh chuyển động mạnh hoặc có thể sử dụng nẹp ổn định khớp.

Có một chế độ ăn uống khoa học, lành mạnh

Mặc dù hiện nay chưa có chế độ ăn uống cụ thể nào được chứng minh là ngăn ngừa viêm xương khớp. Tuy nhiên, có một số chất vitamin và khoáng chất nhất định có tác dụng giảm nguy cơ mắc bệnh thoái hóa khớp gối như axit béo omega-3 và vitamin D. Hãy chú ý bổ sung thêm những thực phẩm giàu các chất trên để sức khỏe xương khớp của bạn luôn được đảm bảo nhé.

*Các thông tin cung cấp trong bài viết không thay thế việc chỉ định điều trị của bác sĩ.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh


Top tìm kiếm: viêm khớp nên ăn gì, trị viêm khớp dạng thấp, bài tập cho người thoái hóa khớp gối


Thuốc flexsa 1500

0/5 (0 Reviews)

Các bài liên quan

Đau nhức xương khớp dùng thuốc gì?

Đau nhức xương khớp dùng thuốc gì?

Đau nhức xương khớp dùng thuốc gì  là thắc mắc được rất nhiều người quan tâm và mong muốn có được câu trả lời. Sở dĩ như vậy là vì đây là vấn đề sức khỏe khá phổ biến có thể gặp ở bất kỳ đối tượng nào gây nhiều ảnh hưởng đến công việc […]
Viêm khớp háng: Không thể chủ quan!

Viêm khớp háng: Không thể chủ quan!

Viêm khớp háng không phải là vấn đề quá xa lạ hiện nay. Bởi tình trạng này có tỷ lệ người mắc cao và gây ra nhiều phiền toái, đặc biệt là ảnh hưởng đến việc đi đứng của bệnh nhân. Liệu rằng bạn đã hiểu biết hết về bệnh lý này hay chưa? Nếu […]